Nu de voltooiing van het ontwerp van Holding Bowie bijna een feit is, wil ik graag iets vertellen over het avontuur en hoe dit bijzondere proces is verlopen. Het idee voor deze intieme tussenstop ontstond letterlijk op de verjaardag van mijn vader, op 4 oktober 2025. Dit jaar viel alles samen: een hommage aan mijn muzikale held David Bowie, opgedragen aan mijn vader die op 6 januari 2025 het leven liet.
Achter de schermen heeft van alles plaatsgevonden en daar kan ik inmiddels met een gerust hart iets over vertellen.
Ik wilde veel variatie in de tien bijdragers en besloot daarom, naast bekende voormalige bandleden en vrienden zoals bassist Carmine Rojas en musical director en rhythm guitarist Carlos Alomar, ook wat minder bekende mensen uit Bowies entourage te benaderen. Tot mijn opluchting én verbazing zei iedereen toe. Het zijn stuk voor stuk drukbezette mensen en de vraag ‘Wat heeft Bowie in jouw leven betekend?’ is zo veelomvattend dat ik gelukkig totaal verschillende verhalen kreeg. Ook de lengte van de bijdragen liet ik vrij, waardoor daarin eveneens de nodige variatie ontstond.
Een bijzondere hoofdrol in het boek is weggelegd voor mijn goede vriend Carlos Alomar.
Toen mijn vader overleed, schreven de Alomars - Carlos, Robin en Lea - zo’n indrukwekkend en ontroerend stuk op mijn Facebookpagina dat het mij dé inspiratie gaf om de woorden ‘Oh, I’ll be free, just like that bluebird’ uit Bowies Lazarus op de rouwkaart te zetten. In mijn boek vertel ik uitgebreid hoe Carlos later nog op andere manieren een cruciale rol in het project zou spelen.
In het boek staat ook een muziekdoos afgebeeld, waarvan Carlos meteen aangaf hoe mooi hij die vond. Inmiddels heeft hij er zelf een in zijn bezit, als aanvulling op zijn verzameling.
Alsof het niet bijzonder genoeg was dat ik zonder uitzondering van iedereen instemming kreeg voor zowel hun verhaal als de foto waarop zij een giclée van telkens hetzelfde portret in hun handen houden, gebeurde er met dat muziekdoosje tot tweemaal toe iets wonderbaarlijks. Ik zal vertellen wat er gebeurde.
Op twee verschillende momenten begon het doosje, dat in mijn nieuwe studio op een speaker staat, uit zichzelf te spelen. Het meest frappante was dat dit beide keren gebeurde op momenten waarop ik een intensief gesprek over mijn boek had.
De eerste keer gebeurde het tijdens een WhatsApp-uitwisseling met mijn goede vriend en grafisch ontwerper Mark de Ridder, die mijn boek werkelijk fantastisch heeft vormgegeven - maar daarover later meer. Toen ik Mark vertelde wat er zojuist was gebeurd, appte hij terug: ‘Nou moet je ophouden hoor. Ik zet net de televisie aan en wat verschijnt er? Een docu op BBC Four over de mode van Bowie.’ Het was wonderlijk, want je moet aan een slinger draaien om de muziek te laten spelen en het lampje te laten branden.
Hoe ik überhaupt op het idee van dat muziekdoosje kwam, is op zichzelf al een verhaal. In het najaar van vorig jaar kwam ik een advertentie tegen voor zo’n photo flipbook. Het deed aanvankelijk wat kinderachtig aan. Er werd geadverteerd met het idee dat je zelf foto’s kon invoeren om bijvoorbeeld je huwelijk, vakantie of kerst te vereeuwigen. Ik klikte op de advertentie en als vanzelf ontrolde zich iets dat onweerstaanbaar bleek.
Ik kon acht of zestien foto’s invoeren en dacht onmiddellijk aan mijn Bowie-portretten. Ik had er precies acht gemaakt waarop hij alleen staat en die qua formaat geschikt waren. Nadat ik de foto’s had geüpload, kreeg ik meteen een 3D-animatie te zien van hoe het resultaat er in werkelijkheid uit zou zien. Mijn hart maakte een sprongetje. Hoe leuk was dit! De volgende optie bleek het graveren van tekst. Uiteraard voerde ik ‘David Bowie (1947–2016)’ in. Daarna kwam de mogelijkheid om mijn favoriete muziek toe te voegen. Wat was toepasselijker dan de prachtige versie van Sound and Vision uit 2015? Vervolgens kon ik ook nog een lampje als optie aanvinken en de vreugde was compleet. Ik heb uiteindelijk tien exemplaren laten maken, verdeeld over twee varianten - een zeer beperkte oplage.
Maar nu komt het. Voor mijn boek wilde ik heel graag, zonder artificiële toepassingen, mijn muziekdoos fotograferen terwijl het lampje brandde. Dat bleek technisch vrijwel onmogelijk. En toen gebeurde het opnieuw. Ik had net een gesprek gevoerd met mijn goede vriendin Chezzie, die de eindredactie van de Engelstalige versie van mijn boek heeft gedaan. Het hele project is, naast alle magie, ook een flinke catharsis, omdat het zoveel over mijn vader en Bowie gaat en beiden zo’n immense rol in mijn leven hebben gespeeld. Na het gesprek met Chezzie was ik wat melancholisch. Ik moest veel aan mijn vader denken en zette Brian Eno’s prachtige Discreet Music op. Die muziek heeft ook Bowie sterk beïnvloed en vormde mede een voedingsbodem voor de experimentele richting die hij later insloeg.
Tot wel drie keer toe speelde het doosje uit zichzelf een fragment van Sound and Vision af en stelde mij in staat om het op video vast te leggen en een natuurlijke foto te maken van het object mét het lampje aan! Het merkwaardigste was dat er aan het begin ook een gong te horen was. Dat geluid zit niet in de muziek en was duidelijk hoorbaar. Ik moest onmiddellijk denken aan Bowies bezoek aan de boeddhistische tempel Sakya Muni Buddha Gaya in Singapore in de documentaire Ricochet van regisseur Gerry Troyna uit 1983, over de Serious Moonlight Tour. Toen ik thuiskwam en het fragment opzocht, bleek het geluid van de gong rond de 28ste minuut vrijwel identiek aan wat ik die middag in mijn atelier had gehoord.
Later die avond leidde het algoritme van YouTube me naar een documentaire over Bowies creativiteit: Inspirations. In deze schitterende documentaire komt een fragment voorbij waarin Bowie zijn toen inmiddels gecomputeriseerde cut-uptechniek uitlegt (de zogenaamde Verbaziser) en vertelt hoe hij sommige van de ontstane zinnen in zijn songs gebruikte.
In een illustratief fragment hoorde ik ineens uit mijn speaker Bowie zingen: ‘Dead men don’t talk, dead men don’t talk, but they doooo…’ tijdens de Earthling-sessies. Het nummer heeft de plaat overigens nooit gehaald, maar dit terzijde.
Ik verbind verder niets aan dit gebeuren, maar toen ik opveerde van achter mijn ezel, kreeg ik toch wel even kippenvel. Ik begrijp dat sommige mensen misschien wat huiverig worden van maskers, uit zichzelf spelende muziekdoosjes en meer van dit soort ‘tekens’. Mij stelde het juist gerust. Ik moest er eigenlijk alleen maar om glimlachen. Het voedde hooguit mijn gevoel dat er misschien toch meer is tussen hemel en aarde…
Voor mijn boek heb ik vrij veel objecten als illustratiemateriaal toegevoegd, waardoor hetzelfde portret in allerlei verschillende hoedanigheden terugkeert. Niet alleen in de foto’s van de deelnemers, maar ook in deze opmerkelijke objecten.
Bowie bleef in de kern natuurlijk zichzelf, maar transformeerde gedurende zijn carrière voortdurend. Ik vond die vondst mooi symbolisch en uiteindelijk heeft het verrassend goed uitgepakt.
En met het gevaar voor magisch denker te worden weggezet: er gebeurden tijdens het maken van Holding Bowie nog meer opmerkelijke dingen. Maar daarover vertel ik meer wanneer het boek eenmaal verschenen is.
I can’t give everything away…Maar dan in een andere betekenis.
Reactie plaatsen
Reacties