Het stilstaande horloge van Cruijff

Een klein eerbetoon, tien jaar later

Op 24 maart 2026 is het tien jaar geleden dat Johan Cruijff overleed. Voor miljoenen mensen was hij de grootste voetballer die Nederland heeft voortgebracht. Voor mij is zijn naam ook verbonden aan een persoonlijke herinnering die mede richting gaf aan mijn ‘keuze’ voor het kunstenaarschap.

Voor een klein eerbetoon ontwierp ik onlangs een horloge met mijn portret van Cruijff. Het idee voor dit ontwerp vindt zijn oorsprong in een verhaal dat hij ooit zelf vertelde aan journalist Sander de Kramer in het televisieprogramma  De Wandeling. Toen Cruijff als jongen zijn vader verloor - hij was twaalf jaar oud - vroeg hij om een teken. Kort daarna gebeurde er iets dat hem altijd is bijgebleven: zijn horloge viel tot tweemaal toe stil. Voor Cruijff werd dit een herinnering waar hij later vaker op terugkwam.

Nu mijn eigen vader ook is overleden, komt dit verhaal nog sterker binnen - des te meer omdat hij horloges verzamelde. Wat ooit een aangrijpende anekdote was, heeft voor mij een diepere, bijna persoonlijke lading gekregen.

Diezelfde episode raakte mij altijd al, maar kreeg nog meer betekenis toen ik het onlangs opnieuw hoorde. Ook ik was namelijk twaalf jaar oud toen Cruijff mij ooit persoonlijk opbelde. Als jongen had ik een portret van hem getekend en opgestuurd. Mijn vader - grafisch vormgever van beroep - zorgde ervoor dat er op de drukkerij waar hij werkte een hoogwaardige kopie van werd gemaakt, voordat de tekening werd verzonden. Maanden later kwam er een telefoontje dat ik nooit meer zal vergeten.

Cruijff vertelde mij dat hij veel fanpost ontving, maar nog nooit een tekening had gekregen die zo goed op hem leek — en al helemaal niet van iemand van mijn leeftijd. Die woorden staan in mijn geheugen gegrift. Het bijzondere toeval wil dat ik precies de leeftijd had waarop Cruijff zelf zijn vader verloor. Die onverwachte verbinding heeft mij altijd geraakt. Misschien is het daarom dat het verhaal van het stilstaande horloge mij nooit heeft losgelaten.

Het horloge dat ik nu heb ontworpen is een klein eerbetoon aan dat moment. Een object dat letterlijk de tijd meet, maar ook symbool staat voor herinnering. Toen ik het ontwerp liet zien aan Jordi Cruijff, kreeg ik een korte maar veelzeggende reactie: “Mooi!” Die ene reactie betekende veel voor mij - niet alleen omdat het van Jordi kwam, maar ook omdat mijn werk daarmee opnieuw even dicht bij de familie kwam te staan. Het originele portret dat op het horloge is afgebeeld, bevindt zich in hun bezit.

Dit verhaal vormt tevens een klein voorproefje van een groter project waar ik momenteel aan werk. In mijn komende boek Op de vleugels van mijn tijd blik ik terug op ontmoetingen, herinneringen en mensen die mijn leven als kunstenaar hebben gevormd. Het verhaal over Johan Cruijff - in uitgebreidere vorm - hoort daar zeker bij. Want hoe zou mijn leven zijn gelopen zonder die ene gebeurtenis?